აქტუალური თემა

მედიცინის ისტორია

სამედიცინო მენეჯმენტი

გაიდლაინი

მიმოხილვა

ლექტორიუმი

სიახლეები

ახალი მეთოდები

კვლევა

ექსპერიმენტული კვლევა

ადამიანი და გარემო

რეპროდუქციული ჯანმრთელობა

ჩვენი თანამედროვე

კლინიკური შემთხვევა

ლიტერატურული გვერდი


ძებნისთვის ჩაწერეთ
4 ან მეტი სიმბოლო



განვითარებად მსოფლიოს სჭირდება საკუთარი სამეცნიერო ჟურნალები [5.00]

სისხლის მუსიკა [5.00]

XXI საუკუნის დიდი მოაზროვნე [5.00]

რადონი და მისი დაშლის პროდუქტების გავლენა ადამიანზე [5.00]

თირკმლების ქრონიკული დაავადება [5.00]


თირკმლების ქრონიკული დაავადება [18719]

ჰემოსიდეროზით მიმდინარე დაავადებების მართვის თანამედროვე პრინციპები [8917]

საშვილოსნოს კედლის მთლიანობის აღდგენა ერთ­შრი­ანი განუწყვეტელი ნაკერით და პერიტონიზაცის ახალი მეთოდი [7589]

საქართველოში მოქმედი სამედიცინო საზოგადოებების როლი სამამულო ქირურგიის განვითარებაში [7291]

რადონი და მისი დაშლის პროდუქტების გავლენა ადამიანზე [5509]


თემების რაოდენობა: 20
კომენტარები: 0

ჰოსპიტალური მედიცინა: წარსულის გავლით - მომავლისაკენ!

ავტორი: ზ. კირტავა *, ქ. კობაიძე **, ვ. აკოპოვი **
* - თბილისის სახ. სამედიცინო უნივერსიტეტის შინაგანი მედიცინის დეპარტამენტი (მიმართულება - თერაპია სინდრომული დიაგნოსტიკით) / კავკასიის ბიზნეს სკოლის ჯანდაცვის მართვის განყოფილება, ** - ემორის უნივერსიტეტის კროუფორდ ლონგის საავადმყოფოს ჰოსპიტალური მედიცინის სამსახური (ატლანტა, აშშ)
Z. Kirtava *, K. Kobaidze†, V. Akopov†
* - Dept of Internal Medicine, Tbilisi State Medical University (TSMU) / Caucasus School of Business, Tbilisi, GEORGIA; † - Section of Hospital Medicine, Department of Medicine, Emory University School of Medicine, Emory University Crawford Long Hospital, Atlanta, GA, USA
Hospital Medicine - Back to the Future!

>>  Since it was first described in 1996, Hospital Medicine has emerged as one of the fastest growing specialty in the USA. Currently around 13,000 hospitalists practice in the United States. About every third hospital, - including 63% of hospitals with over 200 beds, and 53% of teaching hospitals, - have hospitalists on their medical staffs. It has been estimated that in a decade number of hospitalists will probably reach 30,000 - approximately the same as the number of cardiologists today. As compared with traditional inpatient care, the hospitalist model offers many potential advantages: a) their availability all day allows hospitalists to respond quickly to acute symptoms or new test results, reducing delays and potentially improving outcomes; b) physicians who are based within a hospital could cope with its complex problems more efficiently; c) hospitalists offer greater clinical expertise; d) hospitalists are efficient in reducing hospital staying/operating expenses and meet demands of managed care; e) finally, the presence of hospitalists allows primary care physicians to concentrate and increase their productivity in the office, as they no longer need to travel to the hospital to see their few inpatients.
Hospital Medicine was an old concept in the republic of Georgia since WWII, and all authors of this observation have passed clerkship in 1980s at then Dept of Hospital Therapy of the Tbilisi State Medical Institute (currently – TSMU). Regretfully, in turn-rounds of Georgian healthcare reform and determination towards Primary Healthcare centered model, the concept was rejected in 1990s. As Georgia now has reached the stage of Managed Care development and US decade-ago health system’s problems are coming to Georgian healthcare, we are considering timely to learn and efficiently adopt/re-import model of Hospital Medicine, which would benefit both healthcare system managers and the population by cost-saving and patient safety assurance.


80-იან წლებში ამ სტატიის სამივე ავტორი თბილისის სახ. სამედიცინო უნივერსიტეტის ჰოსპიტალური თერაპიის კათედრის სტუდენტი იყო. შემდგომში ჯანდაცვის და სამედიცინო განათლების სექტორების რეფორმის ერთ-ერთ ეტაპზე ჰოსპიტალური მედიცინა საქართველოში ძვირადღირებულ ფუფუნებად ჩაითვალა და აქცენტი პირველადი ჯანდაცვის (პჯდ), როგორც უფრო ხარჯ-ეფექტური მოდელის, განვითარებაზე გაკეთდა. ქვეყანაში პჯდ რეფორმა ჯერაც არ დასრულებულა, ხოლო ამასობაში ამერიკელებმა ჩვენგან ლამის მივიწყებული ჰოსპიტალური მედიცინა ახალ პერსპექტიულ მიმართულებად აქციეს, რომლის რე-იმპორტიც ალბათ მალე მოგვიწევს.
ჰოსპიტალური მედიცინის აღორძინება ამერიკაში 1990-იანი წლებიდან იღებს სათავეს. 1996 წელს მსოფლიოს ერთ-ერთ ყველაზე პოპულარულ ჟურნალში – „The New England Journal of Medicine“ – გამოქვეყნდა კალიფორნიის უნივერსიტეტის ექიმების რობერტ ვაჩტერის და ლი გოლდმანის სტატია – „ჰოსპიტალისტების“ ზრდადი როლი ამერიკულ ჯანდაცვის სისტემაში“.1 ამ სტატიაში პირველად ნახმარი ტერმინით განსაზღვრული ჰოსპიტალისტების არმია დღეს უკვე 13000 სპეციალისტს ითვლის აშშ-ში, ხოლო ჩრდილოეთ ამერიკაში 2010 წელს, სავარაუდოდ, 30 ათასს გადააჭარბებს.2,3,4
ჰოსპიტალისტები არიან სტაციონარულ ავადმყოფთა ზოგად სამედიცინო დახმარებაზე ფოკუსირებული ექიმები. განსხვავებით პირველადი ჯანდაცვის ექიმებისაგან, ისინი მუშაობენ არა ამბულატორიულ (outpatient) ავადმყოფებთან საკუთარ ან ჯგუფური პრაქტიკის ოფისებში, არამედ მათი ძირითადი სამუშაო კონცენტრირებულია საავადმყოფოში, სადაც ისინი განახორციელებენ სტაციონარულ (intpatient) ავადმყოფთა მოვლას, სტუდენტთა და რეზიდენტთა ჰოსპიტალურ სამედიცინო განათლებას, პრაქტიკულ კვლევებს - ჰოსპიტალური მოვლის გაიდლაინების დანერგვით, და ჰოსპიტალური ჯანდაცვის ეფექტურობის შეფასებასა და მართვას. ჰოსპიტალისტთა ტიპიური პაციენტები არიან ხანშიშესული და პრობლემური პაციენტები, ქრონიკული ან მწვავე დაავადებებით, ხშირად ისეთი რთული პათოლოგიებით, როგორიცაა მძიმე ფორმის პნევმონია, ფილტვების ქრონიკული ობსტრუქციული დაავადება, გულის შეგუბებითი უკმარისობა, დიაბეტი და თირკმლის დაავადებები. მათი მართვა ექიმისაგან მოითხოვს მნიშვნელოვან დროს, განსაკუთრებულ ყურადღებას, სათანადო ექსპერტიზას და სტაციონარში მუშაობის სისტემურ გამოცდილებას.1,2,3
აშშ-ში 70-იან წლებში თერაპევტის საშუალო დატვირთვა შეადგენდა დღეში 10-მდე სტაციონარულ პაციენტს, რომელთა საავადმყოფოში საშუალო დაყოვნება 8-10 დღე იყო. ამაზე ექიმის დროის 40%-მდე იხარჯებოდა, ხოლო დანარჩენ დროს იგი ოფისში ამბულატორიულ პაციენტებს იღებდა. ამერიკის ჯანდაცვაში XX საუკუნის 70-90-იან წლებში სადაზღვევო მედიცინის მთავარი მიმართულება გახდა მართული დახმარება (mana­ged care), რომელიც აქცენტს აკეთებს სამედიცინო დახმარების დანახარჯების შემცირებაზე, ამ დახმარების ხარისხის შენარჩუნების პარალელურად. რამდენადაც ეს მიმართულება 2006 წლიდან საქართველოშიც სწრაფად ვითარდება, სავარაუდოა, რომ ის გარემოებები და მიზეზები, რამაც ათიოდე წლის წინათ ამერიკაში ჰოსპიტალური მედიცინის განვითარებას შეუწყო ხელი, მალე საქართველოშიც აქტუალური გახდება. საქმე იმაშია, რომ მართულ დახმარებაში გამოყენებული ანაზღაურების სისტემა ხშირად დიაგნოზის მიხედვით საშუალო სამედიცინო შემთხვევის ანაზღაურებას ახდენს, ხოლო საავადმყოფო შემთხვევათა უმრავლესობა ამ საშუალოს აჭარბებს, რაც ძველ მოდელში სტაციონარულ დახმარებას პჯდ/ამბულატორიულ დახმარებასთან შედარებით დაზღვევისათვის არახელსაყრელს ხდიდა. შედეგად ზოგიერთი ხელსაყრელი და მომგებიანი პროცედურებიც, ისევე როგორც გამოცდილ ექიმთა უმრავლესობა, უფრო საიმედოდ დაფინანსებულ ამბულატორიულ სექტორში „გადაბარგდა“, ხოლო დარჩენილი სტაციონარული პაციენტები უფრო მძიმე, რთული და ხშირად დაზღვევის თვალსაზრისით – „არამომგებიანი“ აღმოჩნდნენ. ჰოსპიტლები იძულებულნი გახდნენ გამოსავლის ძებნა დაეწყოთ (დიაგრამა 1).
სამედიცინო განათლებაში აშკარად შეიძლება გამოყოფილ იქნას ორი მთავარი ნაკადი – სპეციალისტები (რომელთა მიმართულებები და სუბსპეციალობები სულ უფრო აურაცხელი ხდება) და ე.წ. „ჯენერალისტები“ (ინგლისური ტერმინიდან general medicine – ზოგადი მედიცინა). ჯენერალისტების მთავარი ნიშანია ამ სახის ექიმთა მიერ აღმოჩენილი დახმარების ამომწურავი ხასიათი (comprehensiveness) და უწყვეტობა (continuity). ორი მთავარი შტო კი უეჭველად არის პირველადი ჯანდაცვა (პჯდ), სადაც ზოგადი პრაქტიკის ან ოჯახის ექიმი ცდილობს პაციენტს დახმარება გაუწიოს მედიცინის ყველა მიმართულებით – დაწყებული პროფილაქტიკური ღონისძიებებიდან და დამთავრებული - გადაუდებელი დახმარებით; და შინაგანი მედიცინა, სადაც ჰოსპიტლის ჯენერალისტ ექიმს (თერაპევტი/ინტერნისტი) იგივე ამოცანები უკვე საავადმყოფოში მოთავსებული პაციენტის მიმართ ამოძრავებს. რეფორმის პირველ – პჯდ ეტაპზე სადაზღვევო მედიცინის მესვეურთათვის ძალზე მომხიბვლელად გამოიყურება ოჯახის ექიმის, როგორც სისტემის მთავარი პიროვნების ირგვლივ კონცენტრირება. ამას მოჰყვება ორი შედეგი, რომელიც პირველ ეტაპზე – სისტემის თავდაპირველი ჰოსპიტალური „გადატვირთვის“ გამო სასურველიც კია – როგორც პაციენტების, ასევე თანდათან სპეციალისტების გადანაცვლება ხდება ამბულატორიულ რგოლში, სადაც დაფინანსების მართვა უფრო მარტივია, ხოლო პაციენტზე დახარჯული დრო – ნაკლები. თუმცა, როდესაც ქანქარა თავისი ამპლიტუდის მეორე ბოლოს აღწევს, მხოლოდ „ამბულატორიულ რეჟიმზე“ მყოფი ავადმყოფებიდან მცირე, მაგრამ მზარდი ნაწილი პირდაპირ ინტენსიურ განყოფილებებში ხვდება, აშკარა ხდება, რომ სისტემის ნებისმიერი დისბალანსი სერიოზულ უარყოფით გვერდით ეფექტს იწვევს.
აშშ-ში 80-იანი წლების ბოლოს დაიწყო სამედიცინო დახმარებაში იმ დროისათვის მიღებული და სასურველი ჰოლისტიკური მოდელის – „თერაპევტები და სპეციალისტები მკურნალობენ სტაციონარულ ავადმყოფს და უბრუნებენ ოჯახის/უბნის პჯდ ექიმს ამბულატორიულად მოსავლელად“ – გადასინჯვა. როგორც აღვნიშნეთ, მართული დახმარების პირველი ამოსავალი წერტილი სამედიცინო ხარჯების შემცირების სურვილია, ხოლო დასახელებული მოდელი მთელი მისი ჰოლისტიკის მიუხედავად, ხარჯ-ეფექტური არ ჩანდა. როდესაც დაიწყო პაციენტების და ექიმების მზარდი მიგრაცია პჯდ სექტორისაკენ, ამერიკის დიდმა საავადმყოფოებმა მონახეს ჰოსპიტალური მედიცინის მეთოდი, რომელიც მიმართულია საავადმყოფოს პრაქტიკაში იგივე პრინციპების დაცვისაკენ, რომელთა გამოყენებით პჯდ ექიმები ეფექტურად მართავენ ამბულატორიულ პრაქტიკას.
ამერიკაში პჯდ ექიმის მიერ დახმარების უწყვეტობის პრინციპი გულისხმობდა, რომ ამბულატორიულ ოფისში მომუშავე ზოგადი პრაქტიკის ექიმს უნდა მოენახულებინა „თავისი“ ავადმყოფი სტაციონარში. ეს კი სულ უფრო მეტ დროს ითხოვდა და პჯდ ექიმს წყვეტდა თავისი ძირითადი სამუშაო ადგილიდან. ამავდროულად, სტაციონარულ ავადმყოფთა სირთულე და დახმარებაში ინტენსიურად გამოყენებული რესურსები სულ უფრო მეტ ყურადღებას ითხოვს ადგილზე და ხშირად გამორიცხავს პჯდ ექიმის ლოდინის შესაძლებლობას. მეორე მნიშვნელოვანი ასპექტია დახმარების დონე. რამდენადაც ჰოსპიტალური (სტაციონარული) დახმარება არის და დარჩება უფრო ხარჯვით დახმარებად, ვიდრე პჯდ, იგი მხოლოდ მაშინ იქნება მისაღები სადაზღვევო კომპანიებისთვისა და საზოგადოებისთვისაც, თუ გამოსავალი უკეთესია. მაგრამ სათუოა, რომ მაღალი ხარისხის დახმარების გაწევა შეძლონ ექიმებმა, რომლებიც ამ სისტემაში დროის მხოლოდ მცირე ნაწილს ატარებენ და არ ხდება მათი ადგილზე უწყვეტი დახელოვნება შესაბამის პროცედურებში, პრაქტიკულ კვლევასა და ადმინისტრირების ასპექტებში. სადაზღვევო მედიცინის მოთხოვნების შესაბამისად ჰოსპიტალური მედიცინა ხარჯ-ეფექტური უნდა გახდეს. ესეიგი, პაციენტთა სტაციონარში ყოფნის ხანგრძლივობა განუხრელად მცირდება. ამ პირობებში კი მხოლოდ ჰოსპიტალურ მედიცინაში დაოსტატებულ ექიმებს შეუძლიათ ოპტიმალური გადაწყვეტილებების დროულად მიღება და საჭირო უნარ-ჩვევების ეფექტურად და მინიმალური შეცდომებით გამოყენება.
როგორია ჰოსპიტალური მედიცინის ხელახალი აღმავლობის გავლენა აკადემიურ ცენტრებსა და სამედიცინო განათლებაზე?
თაობათა განმავლობაში სრულყოფილი კლინიცისტი, თუ იგი სასწავლო კლინიკაში მუშაობდა, სამი ბატონის მსახური უნდა ყოფილიყო – კლინიკური პრაქტიკის, მეცნიერების და განათლების, – რასაც რეალურად ერთეულები თუ ახერხებდნენ. სამედიცინო დახმარებასა და სამეცნიერო კვლევებზე აქცენტირება მხოლოდ მაშინ იყო შესაძლებელი, როცა აკადემიურ ცენტრებს დაფინანსება უფრო გულუხვად გამოეყოფოდათ. როგორც კი სამედიცინო სექტორში სადაზღვევო კომპანიების ფინანსურ-მაკონტროლებელი ხელი გამოჩნდა, აშკარა გახდა, რომ ამ სამივე მიმართულებით ერთდროული წარმატებული საქმიანობა ძალზე ძნელი იყო. თანდათან მოხდა დაყოფა მეცნიერებად, რომლებიც სწორედ სამეცნიერო კვლევებზე არიან ორიენტირებულნი, და კლინიცისტ-მასწავლებლებად, რომელთა მთავარი სფერო კლინიკური სამუშაო და სამედიცინო განათლებაა. ეს უკანასკნელნი, თავის მხრივ, შეიძლება დაიყვნენ ამბულატორიული მედიცინის და ჰოსპიტალური მედიცინის სპეციალისტებად. რა თქმა უნდა, სამეცნიერო მიმართულება სრულად არ გამოირიცხება კლინიცისტ-მასწავლებელთა საქმიანობიდან, მაგრამ იგი უფრო პრაქტიკული ხდება – ალბათ აქცენტი უნდა გაკეთდეს შესაბამის სფეროში დასაბუთებული მედიცინისა და კლინიკური პრაქტიკის გაიდლაინების შემუშავებასა და დანერგვაზე, ისევე როგორც – გამოსავლის შეფასების (outcome assessment) სამეცნიერო კვლევებზე.
ჰოსპიტალური მედიცინის სწრაფ განვითარებაზე ამერიკაში რამდენიმე ფაქტორმა მოახდინა გადამწყვეტი მნიშვნელობა – დახმარების ეფექტურობა, დახმარების ხარისხი და ჰოსპიტალური განათლება. დარგის პიონერთა მიერ ჩამოყალიბებულმა ჰოსპიტალური მედიცინის საზოგადოებამ (Society of Hospital Medicine - SHM) პოლიტიკის და სტრატეგიის განსაზღვრისას მნიშვნელოვანი ადგილი დაუთმო განათლებას, ხოლო კურიკულუმის შემუშავებისას ამოსავალი წერტილი გახდა ის ძირითადი კომპეტენციები,2,3 რომლებიც განსაზღვრავს ჰოსპიტალისტთა მომზადებას და პრაქტიკას. საყურადღებოა, რომ ეს კომპტენციები გულისხმობს როგორც სუფთა სამედიცინო საკითხების, ასევე – პრაქტიკული უნარ-ჩვევების და ჯანდაცვის სისტემის კომპლექსური საკითხების სრულყოფილ სისტემურ ცოდნას (იხ. ცხრილი).
ცხრილში მოყვანილი კლინიკური მდგომარეობები შეირჩა აშშ საავადმყოფოებიდან გაწერილი ყველაზე ხშირი დიაგნოზთან-დაკავშირებული ჯგუფების (diagnosis-related groups – DRGs) გათვალისწინებით. პირველად შეირჩა გაწერისას მონაცემთა ბაზებში 15 ყველაზე ხშირი არაქირურგიული დიაგნოზი. ამ სიას სამუშაო ჯგუფმა დაამატა ის განსაკუთრებული მდგომარეობები, რომლებიც არ მოხვდა გაწერის DRG რიცხვში, მაგრამ ძალიან სპეციფიურია ჰოსპიტალური პრაქტიკისათვის, მაგალითად – ტკივილის მართვა და პერიოპერაციული მედიცინა. რამდენიმე ნაწილი დაემატა იმ ნოზოლოგიათა გათვალისწინებით, რომლებიც მაღალი სიხშირით არა, მაგრამ – შიდაჰოსპიტალური სიკვდილობის მაღალი რისკით ხასიათდებიან, და ამდენად მათი პრევენცია ჰისპიტალური მედიცინის განსაკუთრებულ ამოცანად უნდა იქცეს. ზოგიერთი სადიაგნოზო ჯგუფი გაერთიანდა (მაგ. ზედა და ქვემო გასტროინტესტინური სისხლდენა, არითმიების სხვადასხვა ტიპი), ხოლო პნევმონიების ჯგუფი, პირიქით, - დაიყო ჰოსპიტალურ და არაჰოსპიტალურ (community-acquired) პნევმონიებად. საბოლოოდ 19 თავი შეიქმნა, რომელზეც ჰოსპიტალისტებმა ხარისხის და ეფექტურობის ინიციატივების განვითარების მიმართულებით დაიწყეს მუშაობა.
პროცედურულ ნაწილში ჩამოთვლილი კომპეტენციებთან ჰოსპიტალისტთა უმრავლესობას უწევს პრაქტიკული შეხება მათი შესრულების ან ზედამხედველობის სახით. თუმცა პროცედურების სიაში არსებობა არ ნიშნავს, რომ ყველა ჰოსპიტალისტმა ზედმიწევნით უნდა იცოდეს ყველა ეს მანიპულაცია, ისევე როგორც არ გამორიცხავს, რომ მათ ამ სიის გარეთ დარჩენილი პროცედურების ჩატარებაც მოუხდეთ. პროცედურების სია ძირითადად იმისთვისაა, რომ ჰოსპიტალისტების კონცენტრირება მოხდეს ამ პროცედურების შესწავლაზე, მათი გვერდითი ეფექტების/გართულებების ცოდნასა და პრევენციაზე, და ხარისხის გაუმჯობესებაზე.
სადღეისოდ ამერიკული საავადმყოფოების უმრავლესობას უკვე გააჩნია ჰოსპიტალისტთა შტატი. ეს განსაკუთრებით ეხება 200-ზე მეტი საწოლის მქონე (63%) და სასწავლო კლინიკურ (53%) ჰოსპიტლებს.3 თუ თავიდან უპირატესობა ეძლეოდა მულტი-სპეციალობათა ჯგუფურ პრაქტიკას, ახლა ჰოსპიტალისტთა გუნდის უმეტესობა ინტერნისტებით/თერაპევტებით (75%) და პედიატრებით (11%) არის წარმოდგენილი, ხოლო სპეციალისტები (სათანადო გადამზადების შემდეგ) – 4-7% შეადგენენ. იმის გამო, რომ პჯდ ექიმთა პრაქტიკაში ჰოსპიტალში მყოფი ავადმყოფები უკვე უმნიშვნელო ნაწილს შეადგნენ (ფინანსური შემოსავლის მხრივაც), უკვე აზრი დაკარგა ამ პაციენტთა პჯდ მეთვალყურეობამ. მეიოს კლინიკის მაგალითმა კი აჩვენა, რომ არა მარტო სადაზღვევო კომპანიები, არამედ თავად სპეციალისტებიც (მაგ. ორთოპედები) უპირატესობას აძლევენ მათ გუნდში ჰოსპიტალისტის ყოფნას, რომლებიც შემთხვევის ეფექტური მენეჯმენტის ძირითად როლს ასრულებენ.3,4,5 განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია, რომ ამერიკის ჯანდაცვის კვლევისა და ხარისხის სააგენტომ (AHRQ, http://psnet.AHRQ.gov) თავისი კვლევებით დაადასტურა, რომ ჰოსპიტალისტთა სამსახური სერიოზულად აუმჯობესებს საავადმყოფოს რთული სისტემების ინტეგრაციას, ეფექტურს ხდის გუნდურ მუშობას და ზრდის პაციენტის უსაფრთხოებას. საავადმყოფოებში სწორედ ჰოსპიტალისტები წარმოადგენენ როგორც ახალი საინფორმაციო მართვის სისტემების და პაციენტთა ელექტრონული ისტორიების, ასევე – ჰოსპიტლების მართვის კრიტიკული ანალიზის და ინოვაციების დანერგვის მთავარ აქტივისტებს.
მაშინ, როცა კლინიკურ და პროცედურულ ნაწილში არსებულ კომპეტენციათა უმრავლესობის შესწავლა სამედიცინო განათლების სხვადასხვა ეტაპზე ხდება, იგივეს ვერ ვიტყვით ჯანდაცვის სისტემების ჩამონათვალზე, რომელიც საერთოდ ნაკლებ მოსალოდნელია, ბაზისურ სამედიცინო კურიკულუმში იყოს ჩართული. ასე რომ ჰოსპიტალისტთა უმრავლესობას მოუწევს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის და სამედიცინო მენეჯმენტის საკითხების ათვისება სპეციალიზირებულ კურსებსა და ტრენინგებზე. ამ საკითხთა უმრავლესობა გამიზნულია იმაზე, რომ ჰოსპიტალისტებმა კარგად აუღონ ალღო მულტიდისციპლინური გენდური მუშაობის სირთულეებს და რეალურად განახორციელონ საკუთარი საავადმყოფო პრაქტიკის ეფექტური და ინოვაციური მართვა.
თაობათა განმავლობაში სრულყოფილი კლინიცისტი, თუ იგი სასწავლო კლინიკაში მუშაობდა, სამი ბატონის მსახური უნდა ყოფილიყო – კლინიკური პრაქტიკის, მეცნიერების და განათლების, – რასაც რეალურად ერთეულები თუ ახერხებდნენ. სამედიცინო დახმარებასა და სამეცნიერო კვლევებზე აქცენტირება მხოლოდ მაშინ იყო შესაძლებელი, როცა აკადემიურ ცენტრებს დაფინანსება უფრო გულუხვად გამოეყოფოდათ. როგორც კი სამედიცინო სექტორში სადაზღვევო კომპანიების ფინანსურ-მაკონტროლებელი ხელი გამოჩნდა, აშკარა გახდა, რომ ამ სამივე მიმართულებით ერთდროული წარმატებული საქმიანობა ძალზე ძნელი იყო. თანდათან მოხდა დაყოფა მეცნიერებად, რომლებიც სწორედ სამეცნიერო კვლევებზე არიან ორიენტირებულნი, და კლინიცისტ-მასწავლებლებად, რომელთა მთავარი სფერო კლინიკური სამუშაო და სამედიცინო განათლებაა.
როგორც ყოველ სისტემას, ჰოსპიტალური მედიცინის სისტემასაც აქვს თავისი ნაკლოვანი მხარეები და „გვერდითი ეფექტები“. იმედია, სამედიცინო საზოგადოებაში ღია დებატები საშუალებას მოგვცემს გამოვკვეთოთ ის რაციონალური და მისაღები, რომელიც რეფორმების გზაჯვარედინზე მყოფ საქართველოს ჯანდაცვის სისტემას სასიკეთოდ წაადგება. ავტორები მხოლოდ მიესალმებიან ამგვარ დისკუსიას.
ამერიკაში ჰოსპიტალური მედიცინის სწრაფ განვითა­რებაზე რამდენიმე ფაქ­ტორმა მოახდინა გადამ­წყვეტი გავლენა – დახმარების ეფექტურობა, დახმარების ხარისხი და ჰოსპიტალური განათლება.

ლიტერატურა

ნანახია: 4595 | შეფასებულია: 0 | რეიტინგი: [0.00]  



შეფასება

შესაფასებლად გაიარეთ ავტორიზაცია, ან დარეგისტრირდით


კომენტარები

კომენტარის დასამატებლად გაიარეთ ავტორიზაცია, ან დარეგისტრირდით



სახელი

პაროლი


2010 | მაისი–ივნისი | 16

2010 | მარტი–აპრილი | 15

2010 | იანვარი–თებერვალი | 14

2009 | ნოემბერი–დეკემბერი | 13

2009 | სექტემბერი–ოქტომბერი | 12

2009 | ივლისი–აგვისტო | 11

2009 | მაისი–ივნისი | 10

2009 | მარტი–აპრილი | 9

2009 | იანვარი–თებერვალი | 8

2008 | ნოემბერი–დეკემბერი | 7

2008 | სექტემბერი–ოქტომბერი | 6

2008 | ივლისი–აგვისტო | 5

2008 | მაისი–ივნისი | 4

2008 | მარტი–აპრილი | 3

2008 | იანვარი–თებერვალი | 2

2007 | ნოემბერი–დეკემბერი | 1


ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაცია

საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობის და სოციალური დაცვის სამინისტრო

თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტი

ქართული google


დარეგისტრირებულია: 531

ამჟამად საიტზეა: 11

თქვენ ხართ სტუმარი No: 1269689


საიტის ავტორი: კობა კურტანიძე
© Copyright 2009-2017 MODERNPUBLISHING.GE
საიტზე არსებული მასალის გამოყენება ან გავრცელება, საიტის ადმინისტრაციის ნებართვის გარეშე, აკრძალულია.