იუბილე

სიახლეები

NOTA BENE

სამედიცინო მენეჯმენტი

თარგმანი

კვლევა

სამედიცინო ეთიკა და დეონტოლოგია

გაიდლაინი

დისკუსია

CASE REPORT

ლიტერატურული გვერდი


ძებნისთვის ჩაწერეთ
4 ან მეტი სიმბოლო



ყვავილები ელჯერნონისათვის [5.00]

ნობელის პრემიის ლაურეატები - 2008, მედიცინისა და ფიზიოლოგიის სფერო. [5.00]

ღეროვანი უჯრედები - ახალი ერა მედიცინაში [5.00]

საოფისე სკამი ხერხემლის შესაბამისი სიმრუდეების მქონე საზურგით [5.00]

ახალი ხელოვნური გული პრეკლინიკურ გამოცდას გადის [5.00]


ღეროვანი უჯრედები - ახალი ერა მედიცინაში [15880]

გულმკერდში ტკივილის მენეჯმენტი [14152]

ვულგარული აკნეს (ACNE VULGARIS) მართვის გაიდლაინი [13637]

ჰოსპიტალური მენეჯმენტი: პრელუდია [7688]

შუა ყურის ქოლესტეატომური დაავადების მკურნალობა [6108]


თემების რაოდენობა: 16
კომენტარები: 3

ტენზიოპათოლოგიის მნიშვნელობა თანამედროვე მედიცინაში

ავტორი: გ. ტურაშვილი, მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი.
თსსუ, შინაგან სნეულებათა დეპარტამენტი

>>  ტენზიოლოგიური დარღვევები ყოველთვის გამოირჩეოდა თავისი აქტუალობით, რაც განპირობებულია ტენზიოპათოლოგიური ცვლი­ლებების მაღალი გავრცელებით, მათი სიმძიმით, გართულებების განვითარების საშიშროებით, ავადმყოფთა მაღალი ინვალიდობით და სიკვდილიანობით. ტენზიოლოგიურ დარღვევებს მნიშვნელოვანი ადგილი უკავიათ არამარტო კარდიოლოგიაში, არამედ მედიცინის სხვა დარგებშიც: პულმონოლოგიაში, გასტროენტეროლოგიაში, ნევროლოგიაში, ქირურგიაში, გინეკოლოგიაში, ოფთალმოლოგიაში და სხვ.


ტერმინი წარმოიშვა ლათინური სიტყვიდან „Tensio“, რაც წნევას ნიშნავს, ხოლო მისი განსაზღვრა – „ტონომეტრია“ – ბერძნულიდანაა ნაწარმოები (Tonos – დაძაბვა, დაჭიმვა).

სისხლის წნევა დიდ გავლენას ახდენს სხვადასხვა ფიზიოლოგიურ და ბიოქიმიურ პროცესებზე. პა­თო­ლოგიური სისხლის წნევა აზიანებს სისხლ­ძარ­ღ­ვებს, იწვევს მორფოლოგიურ ცვლილებებს მის კედლებში, წარმოადგენს წამყვან ფაქტორს თირკმ­ლის უკმარისობის, ინსულტებისა და მიო­კარ­დიუმის ინფარქტის განვითარებაში.
სისხლის წნევა წარმოადგენს ჰიდროდინამიკურ წნევას სისხლძარღვებში, რომელიც წარმოიშვება გულის შეკუმშვების შედეგად. სისხლძარღვებში წნევა (არტერიული, კაპილარული, ვენური) უზ­რუნ­ველყოფს სისხლის დინებას სისხლძარღვოვან სისტემაში და ნივიერებათა ცვლის პროცესებს ორგანიზმის ქსოვილებში.
ტენზიოლოგიაში, სითხის ცირკულაციის შეფა­სე­ბისას, საჭიროა გამოვყოთ ორი ძირითადი ფი­ზიო­ლოგიური პარამეტრი: წნევა და ნაკადი. ნაკა­დის მახასიათებელია პუაზეილის (ლამინარული დინების) კანონი, უწყვეტობის პრინციპი და სრუ­ლი პერიფერიული წინააღმდეგობა.
არტერიული წნევის ძირითადი განმსაზღვრელი ფაქტორია – არტერიული სისხლის მოცულობა. მოცულობის ცვლილება წნევის ცვლილებისას – ჭიმვადობა წარმოადგენს (Kompliance), მის რეცი­პროკულ სიდიდეს კი – კედლის უკუზემოქმედება სისხლზე (Elastance). დაუძაბავი არტერიული ქსე­ლის მოცულობა (Unstressed Volume) არის სისხ­ლის მოცულობა არტერიებში, როდესაც შინაგანი და გარეგანი წნევა ერთმანეთის ტოლია.
გულის მარჯვენა და მარცხენა პარკუჭები ერთ­მანეთთან თანამიმდევრულადაა დაკავშირებული, ანუ მარჯვენამხრივი წუთმოცულობა ტოლია მარცხენამხრივისა. სხეულის სხვადასხვა ორგა­ნოე­ბი კი სისხლს იღებენ პარალელურად განლა­გე­ბული სისხლძარღვებიდან. პარალელური მომა­რა­გება სისტემურ ორგანოებს უზრუნველყოფს ერთნაირი შემადგენლობის მქონე სისხლით და ერთნაირი არტერიული წნევით.
ბიოლოგიასა და მედიცინაში განსაზღვრავენ ძარღვოვანი სითხის (სისხლის, ლიმფის) ცირკუ­ლაციის ნორმულ მდგომარეობას და მომატებული ან დაქვეითებული წნევის შემთხვევებს (ჰიპერ­ტენზია ან ჰიპოტენზია).
ადამიანის ორგანიზმში წნევის პათოლოგიურ ცვლილებებთან დაკავშირებული დარღვევები აღინიშნება არამარტო არტერიულ სისხლძარღვ­თა სისტემაში (სისტემური არტერიული ჰიპერტენ­ზია, არტერიული ჰიპოტენზია), არამედ, სისხლის მიმოქცევის მცირე წრეში, ვენურ და ლიმფურ ქსელში, პორტულ ქსელში, ქალასშიდა მიდამოში და ა.შ. (სქემა 1).

სქემა 1.

განსაკუთრებული ყურადღება ყოველთვის ეთმო­ბოდა ჰიპერტონულ დაავადებას. ყველასა­თვის ცნობილია გ. ლანგის, ა. მიასნიკოვის, მ. წი­ნამძღვ­რიშვილის, ი. პეიჯის, ჯ. ლარას და სხვა ავტორთა ფუნდამენტალური ნაშრომები. ბოლო პერიოდშიც შეინიშნება დიდი პროგრესი არტე­რიუ­­ლი ჰიპერტენზიის შესწავლაში და ჰიპერტენ­ზიო­ლოგიის პოპულარიზაციაში. მსოფლიოს სხვა­დასხვა ქვეყნებში იქმნება ჰიპერტენზიოლოგთა ასოციაციები და საზოგადოებები. ამავე დროს, „ჩრდილში“ რჩება და ნაკლები ყურადღება ეთ­მობა ჰიპოტენზიოლოგიის საკითხებს. რაოდენ პა­რა­დოქსულიც არ უნდა იყოს, ტენზიოპათო­ლო­გიად ჩვეულებრივ იგულისხმება მხოლოდ არტე­რიუ­ლი ჰიპერტენზია, მაშინ, როცა ეჭვგარეშეა, რომ ნებისმიერი სპეციალობის ექიმს ყოველ­დღიურ საქმიანობაში ხშირად უხდება შეხება არამარტო ჰიპერტენზიის, არამედ ჰიპოტენზიის შემთხვევებთანაც
არტერიული ჰიპოტენზია (სისტოლური წნევა – 100 mm Hg-ზე, ხოლო დიასტოლური – 60 mm Hg-ზე დაბალი) ორი სახისაა: პირველადი და მეორადი.
განასხვავებენ პირველადი, ანუ ესენციალური არტერიული ჰიპოტენზიის ორ ტიპს: ა) სისხლ­ძარღვ­თა ტონუსის კონსტიტუციონალურ–მემკვი­დრეო­ბითი დისტონიით გამოწვეული („ფიზიოლო­გიური ჰიპოტენზია“); ბ) არტერიული ჰიპოტენზია, როგორც ქრონიკული დაავადება, ტიპიური სიმპტომატიკით: საერთო სისუსტე, თავბრუსხვე­ვა, მოთენთილობა, ძილიანობა, თავის ტკივილი, ორთოსტატიული რეაქციებისკენ მიდრეკილება, კოლაპტოიდური მდგომარეობები, მომატებული თერმო- და ბარომგრძნობელობა („ნეიროცირკუ­ლა­ტორული დისტონია“).
მეორადი ჰიპოთენზია გვხვდება ზოგიერთი ინ­ფექციური დაავადებების დროს, ადისონის დაა­ვა­დების, ღვიძლის მწვავე ან ქრონიკული უკმარი­სო­ბის, ღვიძლის ციროზის, ჰიპოგლიეკმიის შემთხ­ვევაში. შესაძლოა განვითარდეს იტოქსიკაციის ან ზოგიერთი სახის სამკურნალწამლო საშუალების ზემოქმედებით.
ამრიგად, ტენზიოლოგია არ შეიძლება შემოი­ფარგლოს მხოლოდ არტერიული ჰიპერტენზიის პრობ­ლემების შესწავლით. არტერიული ჰიპერ­ტენ­ზია და არტერიული ჰიპოთენზია კარდიო­ლო­გიის განუყოფელი ნაწილია.
მეორე მომენტი, რაც ტენზიოლოგიის აქტუა­ლო­ბაზე მიუთითებს, გახლავთ ის ფაქტი, რომ ბო­ლო წლებში, ახალი ტექნოლოგიების სწრაფი გან­ვი­თარების შედეგად, მთელი რიგი კარდიო­ლო­გიური დაავადებებისა, როგორიცაა გულის იშე­მიუ­რი დაავადება, გულის მანკები, გულის რითმის დარღვევები და სხვა, საკმაოდ ეფექტურად იკურ­ნება ინვაზიური და ქირურგიული მეთოდებით (ტრანსლუმინალური ბალონური ლაზერული კო­რო­ნარული ანგიოპლასტიკა, მიოკარდიუმის არა­პირდაპირი რევასკულარიზაცია, აორტო-კორო­ნა­რული შუნტირება, ელექტროკარდიოსტიმულაცია და სხვ.). მაღალი ტექნოლოგიების დანერგვის და ახალი ეფექტური ფარმაკოლოგიური საშუალე­ბებ­ის სინთეზირების ფონზე, საგრძნობლად იკლო გულის უკმარისობის შემთხვევებმაც.
პრაქ­ტიკულად, კარდიოთერაპევტების კომპე­ტენ­ციაში რჩება მხოლოდ არტერიული ჰიპერ­ტენ­ზია და არტერიული ჰიპოტენზია, ანუ ის კარდიო­ლო­გიური დაავადებები, რომლებიც ექვემდება­რებიან მხოლოდ მედიკამენტურ მკურნალობას.
ტენზიოლოგიური პრობლემები არ უნდა განი­ხი­ლებოდეს ცალსახად. ამიტომ მიზანშეწონილი იქ­ნებოდა ტენზიოლოგიის, როგორც ცალკე, და­მოუ­კიდებელი კარდიოლოგიური დისციპლინის ან მი­მართულების ჩამოყალიბება და სხვადასხვა ტენ­ზიოლოგიური დარღვევების კომპლექსური განხილვა.
მიგვაჩნია, რომ ეს საკითხი სპეციალისტთა მსჯე­ლობის საგანი უნდა გახდეს. ტენზიო­ლო­გიური დარღვევების ამგვარი ინტერპრეტაცია სარგებლობას მოუტანს როგორც თეორიულ, ასევე პრაქტიკულ მედიცინას.

მიუხედავად იმისა, რომ ტენზიოლოგია არ ჩამოყალიბდა ცალკე დისციპლინად, მას მნიშვნელოვანი ადგილი უკავია თანამედროვე მედიცინაში. ტენზიოპათოლოგიური დარღვევების კვლევა და მკურნალობა დღესაც პრიორიტეტულია თანამედროვე კარდიოლოგიაში.

ლიტერატურა

ნანახია: 4243 | შეფასებულია: 0 | რეიტინგი: [0.00]  



შეფასება

შესაფასებლად გაიარეთ ავტორიზაცია, ან დარეგისტრირდით


კომენტარები

კომენტარის დასამატებლად გაიარეთ ავტორიზაცია, ან დარეგისტრირდით



სახელი

პაროლი


2010 | მაისი–ივნისი | 16

2010 | მარტი–აპრილი | 15

2010 | იანვარი–თებერვალი | 14

2009 | ნოემბერი–დეკემბერი | 13

2009 | სექტემბერი–ოქტომბერი | 12

2009 | ივლისი–აგვისტო | 11

2009 | მაისი–ივნისი | 10

2009 | მარტი–აპრილი | 9

2009 | იანვარი–თებერვალი | 8

2008 | ნოემბერი–დეკემბერი | 7

2008 | სექტემბერი–ოქტომბერი | 6

2008 | ივლისი–აგვისტო | 5

2008 | მაისი–ივნისი | 4

2008 | მარტი–აპრილი | 3

2008 | იანვარი–თებერვალი | 2

2007 | ნოემბერი–დეკემბერი | 1


ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაცია

საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობის და სოციალური დაცვის სამინისტრო

თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტი

ქართული google


დარეგისტრირებულია: 531

ამჟამად საიტზეა: 7

თქვენ ხართ სტუმარი No: 1268397


საიტის ავტორი: კობა კურტანიძე
© Copyright 2009-2017 MODERNPUBLISHING.GE
საიტზე არსებული მასალის გამოყენება ან გავრცელება, საიტის ადმინისტრაციის ნებართვის გარეშე, აკრძალულია.